Arbeidsmigranten werven - Waarom de helft na zes jaar weg is, en wat een werkgeversmerk daaraan verandert

  • news

Arbeidsmigranten werven is in veel blue collar sectoren geen noodgreep meer maar onderdeel van de personeelsplanning. De Nederlandse arbeidsmarkt levert in de logistiek, de bouw, de techniek en de voedingsindustrie niet genoeg mensen op. Dus kijken werkgevers naar Polen, Roemenië, Bulgarije, Griekenland en steeds vaker naar landen buiten de EU, zoals Georgië en de Westelijke Balkan.

En dan gaat het vaak op dezelfde manier mis. Er komt instroom, de productie draait weer, en twee jaar later is een groot deel van die mensen verdwenen. Niet naar de concurrent om de hoek, maar terug naar huis of naar een werkgever die het beter geregeld had. Dat is geen werving, dat is een draaideur onderhouden. Dit stuk gaat over hoe het anders kan, en waarom het meeste werk pas begint nadat iemand ja heeft gezegd.

Waarom begint arbeidsmigranten werven niet bij een land, maar bij een vraagstuk?

De eerste vraag is nooit welk land. De eerste vraag is welk probleem je echt oplost. Loopt je vacature niet vol? Of loopt hij wel vol, maar blijft niemand? Krijg je de verkeerde instroom binnen? Of is het echte knelpunt dat er zes weken zitten tussen sollicitatie en eerste werkdag, en dat de goede kandidaten onderweg afhaken?

Dat onderscheid bepaalt alles. Internationale werving is duur en traag. Is je probleem verloop in het eerste jaar, dan los je dat niet op door de instroomkraan verder open te draaien. Dan vergroot je het lek.

Leg dus vooraf vast welk getal moet bewegen. Hoeveel mensen stromen er per maand in, hoeveel daarvan zijn er na negen maanden nog, wat is je doorlooptijd, wat kost een vertrek aan inwerktijd en uitzendmarge? Zo’n nulmeting kost twee weken en maakt achteraf het verschil tussen een campagne die aantoonbaar iets opleverde en een campagne waar iedereen een mening over heeft. Het helpt ook intern: een directie wil een getal zien.

Hoeveel arbeidsmigranten werken er eigenlijk in Nederland?

Dat weet niemand precies, en dat is op zichzelf veelzeggend. Het CBS zette de tellingen in 2026 naast elkaar in de publicatie Opvattingen over arbeidsmigranten en kwam op sterk uiteenlopende uitkomsten, afhankelijk van de definitie. Volgens de registers werkten er eind 2023 bijna 910 duizend mensen hier die bij hun immigratie geen Nederlandse nationaliteit hadden. De Migrantenmonitor, die ook niet-ingeschrevenen meetelt, kwam voor dezelfde periode op 1,6 miljoen. Onderzoek van SEO Economisch Onderzoek, dat strikter afbakent, telde bijna 700 duizend arbeidsmigranten in 2023.

Praktische les: als een heel land niet kan tellen wie er werkt en hoe lang, dan kan jouw organisatie dat waarschijnlijk ook niet. Veel bedrijven weten hoeveel uitzendkrachten er vandaag staan, en niet hoeveel van de instroom van vorig jaar er nog is.

Waarom vertrekt de helft weer, en wat zegt dat over je werving?

Het Planbureau voor de Leefomgeving volgde 61.500 EU-arbeidsmigranten die tussen 2011 en 2017 op het Nederlandse platteland kwamen wonen. De helft was binnen zes jaar weer verdwenen uit de gemeentelijke registratie. De andere helft was er nog.

Het verschil tussen die groepen is het interessante. Wie vertrok, had bij aankomst vaker een laag huishoudinkomen, werkte vaker via een uitzendbureau en deelde vaker een woning. Bij wie bleef, schoof dat beeld op: uitzendwerk daalde van 39 naar 23 procent, een gedeelde woning van 43 naar 31 procent, een laag huishoudinkomen van 59 naar 42 procent. Mensen bleven niet uit gehechtheid aan het dorp. Ze bleven omdat hun positie verbeterde.

Lees dat als wervingsinformatie. Bij aankomst begon 47 procent via een uitzendbureau, deelde 64 procent een woning en kwam 68 procent zonder partner. Wie kan laten zien hoe het er een jaar later uitziet, een vast contract, eigen woonruimte, een certificaat, een doorgroeistap, vertelt iets dat bijna geen concurrent vertelt. En wie het niet waarmaakt, moet het niet beloven.

Wat leert Duitsland ons over werven over de grens?

Duitsland kent sinds 2016 de Westbalkanregelung: mensen uit Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Noord-Macedonië, Montenegro en Servië kunnen er een baan aannemen zonder diploma-eis. De Bundesagentur für Arbeit publiceerde op 16 oktober 2026 de balans. Er werken inmiddels zo’n 546.000 mensen uit die landen met een sociale verzekering in Duitsland, 170.000 meer dan vijf jaar geleden. En hoewel de regeling geen kwalificatie eist, werkt 53 procent van hen op minstens vakkrachtniveau, bijna de helft daarvan in een erkend knelpuntberoep: vooral bouw, transport en logistiek, horeca en zorg.

Dat weerlegt het idee dat een laagdrempelige route alleen ongeschoolde instroom oplevert. Wat mensen gaan doen, wordt niet bepaald door de vergunning waarmee ze binnenkomen, maar door wat de werkgever daarna met ze doet. Het jaarlijkse quotum van 50.000 blijkt te krap, de Duitse regering wil het per januari 2027 halveren en de Bundesagentur pleit er juist voor het te laten staan.

Daar zit meteen een tweede les: beleid verandert. Leunt je strategie op één route die volgend jaar kan halveren, dan heb je een pijplijn met een kraan die iemand anders bedient.

Wat moet je beloven, en wat juist niet?

Een employee value proposition voor internationale werving rust op dezelfde drie pijlers als elke andere: wat de buitenwereld over je zegt, wat je eigen mensen zeggen en wat de markt biedt. Alleen verschuift de inhoud. Het verschil zit zelden in het uurloon, dat ligt vaak in een cao vast. Het zit in huisvesting, in de afstand tussen slaapplek en werk, in reiskosten naar huis, in de vraag of iemand na een jaar uit de uitzendconstructie komt, en of er Nederlandse les is en wie die betaalt.

Precies daarom is employer branding hier geen productmarketing. Een baan neem je mee naar huis, bij internationale werving letterlijk: je verhuist ervoor, je slaapt in huisvesting die je werkgever regelt, je ziet je gezin minder. Een belofte die in de praktijk een stapelbed in een vakantiepark blijkt, is binnen twee weken rond in de appgroepen thuis. Niet via een reviewsite, via mensen.

Een eerlijk beeld werkt daarom ook als filter. Is het werk in de vrieskou, laat dan de vrieskou zien. Dan haken de mensen af die daar niet tegen kunnen, en dat is winst. Elke kandidaat die op dag vier vertrekt, kostte je een vlucht, een inwerkweek en het geduld van het team.

Hoe hoort de vergunningenkant in je kandidaatverhaal?

Voor EU-landen als Polen, Roemenië, Bulgarije en Griekenland geldt vrij verkeer van werknemers: geen werkvergunning nodig. Voor landen daarbuiten, bijvoorbeeld Georgië, loopt het via een tewerkstellingsvergunning of een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid, met een arbeidsmarkttoets door UWV. Dat kost tijd en de uitkomst staat niet vast.

De meeste werkgevers behandelen dat als juridische achtergrondruis. Gemiste kans. Voor de kandidaat is het de hoofdvraag: mag ik komen, hoe lang, wat als ik van baan wil wisselen, kan mijn partner mee? Wie dat op een kandidaatpagina in de eigen taal uitlegt, met een realistische doorlooptijd, wint vertrouwen op precies het punt waar iedereen vaag blijft.

Kijk ook naar wat er al in Nederland zit: statushouders die mogen werken, partners van kennismigranten, mensen die hier al jaren via een uitzendbureau werken en graag vast willen. In ons werk voor VluchtelingenWerk zagen we hoe groot die groep is en hoe slecht werkgevers erop aansluiten. Voordat je een wervingsreis naar Tbilisi boekt, loont het te kijken wie er binnen vijftig kilometer al klaarstaat.

Wie vertelt dat verhaal het meest geloofwaardig?

Je eigen mensen. Een Poolse heftruckchauffeur die drie jaar bij je werkt en in zijn eigen taal vertelt wat hij verdient en waar hij woont, is overtuigender dan elke campagne die je kunt kopen. En moeilijker te weerleggen, want hij staat op de vloer waar de kandidaat straks komt.

AI helpt daarbij enorm met schaal: ondertiteling en versies in zes talen, varianten per regio, snel testen wat waar aanslaat. Niet met de inhoud. Waarom zou je iemand synthetisch namaken die je ook kunt filmen? Voor Picnic werkten we aan employer branding in de logistiek, waar instroom op schaal en doorgroei via de Picnic Academy naast elkaar staan. Dat is het punt: werven en houden zijn bij internationale instroom geen twee projecten, maar één.

Hoe pakt MonFri dit aan?

We beginnen bij jouw vraagstuk en de cijfers eronder. Loopt de instroom vast, of loopt hij weg? Daarna kijken we naar de drie pijlers: wat de buitenwereld over je zegt, wat je eigen internationale medewerkers zeggen, en wat concurrenten om dezelfde mensen bieden. Pas dan bepalen we of het antwoord een campagne is, of een betere kandidaatpagina in drie talen, een kortere doorlooptijd of onboarding die het eerste jaar overleeft.

Wil je sparren over internationale werving voor jouw sector? Kijk bij onze diensten, lees ook Internationaal personeel werven en Personeel werven in het buitenland, of bel ons op 020 23 38 587. Mailen kan ook naar hi@mon-fri.com.